Omdat de meeste mannen werden opgepakt toen zij op zondagochtend na de mis de kerk verlieten, is deze gebeurtenis de geschiedenis ingegaan als de grote kerkrazzia, ook voor de vele mannen die van hun bed gelicht werden of van straat geplukt.
De meeste mannen kwamen in erbarmelijke omstandigheden terecht: slechte huisvesting, zwaar werk, sadistische bewakers en geallieerde bombardementen op de fabrieken waar ze werkten. Toen de nazi's ruim een half jaar later verslagen werden, bleken ruim honderd mannen het leven gelaten te hebben. De rest kwam uitgemergeld en gebroken terug naar huis.
Piet Hanssen
Piet Hanssen was één van de inwoners van Helden die op 8 oktober 1944 tijdens de kerkrazzia gedeporteerd werd naar Duitsland voor de ‘Arbeitseinsatz’. Hanssen was een van de vele Heldenaren die meegenomen werden op 8 oktober naar Duitsland. Hij hield een dagboek bij van allerlei zaken om hem heen.
Dagboek
Piet Hanssen, die geboren werd op 2 september 1907 overleed ruim twintig jaar geleden. De Heemkundevereniging Helden heeft het dagboek gekregen, waarin Hanssen de gebeurtenissen tussen 8 oktober 1944 en 5 mei 1945 beschreef. In het dagboek, met de naam ‘In ballingschap in Duitsland’, beschrijft Hanssen nauwkeurig hoe hij op zondag 8 oktober 1944 in Grashoek werd meegenomen, wat hij in Duitsland moest doen, welke inwoners van de voormalige gemeente Helden hij tegen kwam en hoe hij na de bevrijding weer terugkwam.
Piet Hanssen gebruikte voor zijn dagboek een gevonden notitieblokje met een linnen kaft dat hij in de buurt van de staalfabrieken van Braunschweig gevonden had. Hierin schreef hij zaken die hij zag nauwkeurig met een potlood op. De Duitsers hebben het dagboek nooit ontdekt.
8 oktober 1944
Hanssen schrijft: ``’s-morgens om half acht kwamen de Duitsers mij in de Belgenhoek in Grashoek halen voor 2 dagen arbeid in Maasbree. Het afscheid was natuurlijk zwaar daar ik het vermoeden opperde tegen mijn vrouw dat ik wellicht naar Duitsland moest.
Wij waren met 19 man van de Belgenhoek en kwamen in Beringe bij nog vele andere bekenden die zo opgehaald werden. Na enkele uren wachten vertelden ze ons, dat de eersten de Maasbrug gepasseerd waren, wat wij nog niet wilden geloven.
Maar om een uur of 1 marcheerden wij ook af naar Maasbree en hoopten nog op werk daar. De menschen langs de weg, en dat waren niet meer dan vrouwen en kinderen en oude mannen, zeiden ons dat de hunnen (hun mannen, red.) allang weg waren.In Maasbree aangekomen stonden een grote partij mensen, en Duitse soldaten die de meesten op wagens dreven. De burgers deelden met grote ijver brood en appels uit aan het volk (de mannen), want zij voelden aan dat het misging. Zij gaven alle brood dat zij hadden, omdat zij beter voor nieuw konden zorgen dan wij.
Ze (de Duitse soldaten, red.) vroegen ons of wij konden lopen naar Venlo en wij antwoorden van wel, omdat het niet zo gevaarlijk was als de auto vanwege de ‘tommie’. Maar het viel tegen want ik had al gauw genoeg een teen doorgelopen.
Toen wij in Venlo aankwamen zagen wij wat er loos was, want er stond een trein met 32 wagons, met mansvolk uit Midden-Limburg (Neer, Kessel, Helden, Panningen, Beringe, Grashoek, Helenaveen, Kronenberg, Sevenum, Maasbree en Baarlo). Er werden 60-70 man in één veewagen gestopt en toen zaten wij daar, machteloos gescheiden van alles wat ons lief was, en in onrust wat ons te wachten stond. Na een paar uur gestaan te hebben werden de deuren gesloten, en vertrok de trein omstreeks 9 uur ’s avonds richting Kaldenkirchen, en wij dachten vaarwel vrouw en kinderen, vaarwel Nederland, vaarwel! Het eerste wat wij zagen van betekenis was het uitgebrande Düsseldorf.
