WerkgroepEen inwoner uit Panningen benaderde de Heemkundevereniging met de vraag of er een manier was om het Heljes Woordebook nieuw leven in te blazen. Het oude dialectwoordenboek is namelijk al jaren niet meer verkrijgbaar en zal ook niet worden herdrukt. De vraag vond gehoor. Inmiddels is er een werkgroep gevormd van zeven leden, bestaande uit ervaren dialectliefhebbers, schrijvers van dialectteksten en mensen met uitgebreide verzamelingen van Heldense woorden en uitdrukkingen.
Van Nederlands naar Heljes
Wat dit nieuwe woordenboek onderscheidt, is dat het geen kopie wordt van het oude. Dat vertelt Wim Daniels bij Omroep P&M. In plaats van te focussen op het ouderwetse Heljes, dat inmiddels grotendeels is verdwenen uit het dagelijks leven, richt de nieuwe lijst zich op het ‘levende dialect van vandaag’.
“We willen een woordenlijst of woordenboek maken waarin het Heljes zoals het nú gesproken wordt, wordt vastgelegd,” aldus Daniels. “Mensen willen elkaar kunnen verstaan. Veel nieuwkomers in Helden hebben interesse in het dialect, maar begrijpen het vaak niet.” Daarom wordt het boek opgebouwd van ‘Nederlands naar Heljes’, in plaats van andersom zoals bij het oude woordenboek. Zo wordt het toegankelijk voor mensen die in Helden zijn komen wonen en het dialect willen begrijpen.
Dialect past zich aan
De werkgroep werkt met drie bestaande woordenlijsten als basis, afkomstig van lokale auteurs en dialectkenners. Deze lijsten worden samengevoegd, opgeschoond, aangevuld en gecorrigeerd. Daarbij wordt bewust gekozen om het Heljes mee te laten evolueren met de tijd. Nieuwe woorden, invloeden van buitenaf en hedendaags taalgebruik krijgen een plek. “Een dialect dat leeft, past zich aan,” stelt Daniels.
Of het nieuwe Heljes Woordebook als gedrukt boek of in digitale vorm verschijnt, bijvoorbeeld als website of app, is nog niet besloten. De werkgroep onderzoekt op dit moment de beste mogelijkheden om het zo toegankelijk mogelijk te maken voor jong en oud.
