Foto uit 1930. Waar tegenwoordig Bufkes gevestigd is, stond vroeger de oude kapel van Panningen.
PeelenMaasNetHeemkundevereniging Helden heeft een nieuwe editie van het historische tijdschrift De Moennik uitgebracht. In nummer 87 staat onder meer een uitgebreid verhaal over de ontwikkeling van het centrum van Panningen. Onder de titel ‘Van Verkesmerret tot hart van Peel en Maas’ wordt beschreven hoe het dorp in ruim zeventig jaar ingrijpend veranderde.
Volgens hoofdredacteur Wim Daniëls van De Moennik is het huidige centrum nauwelijks meer te vergelijken met dat van halverwege de vorige eeuw.
Twee kerken en een tram
Een belangrijk keerpunt kwam in 1950, toen Helden werd aangewezen als industriekern. “Vanaf dat moment ging de ontwikkeling heel snel. Er kwam een industrieterrein, er moesten woningen worden gebouwd en Panningen kreeg een nieuw centrum met een nieuwe markt. Het Panningen van 1956 is niet meer te herkennen in het Panningen van 2026.”
Die veranderingen zijn volgens Daniëls vooral zichtbaar rond de Markt. Waar tegenwoordig Bufkes gevestigd is, stond vroeger de oude kapel van Panningen: de naamgever van de dialect-plaatsnaam Kepèl. Die moest begin jaren dertig plaatsmaken voor de tram.
“De doorgang tussen de huizen en de kapel was zo smal dat niemand erlangs kon als de tram passeerde. Daarom is besloten de oude kapel af te breken en een nieuwe kerk te bouwen. Daardoor had Panningen een tijdlang twee kerken,” legt Daniëls uit. Bij de splitsing van de Schoolstraat en Kerkstraat zijn nog altijd resten van de fundering van de oude kapel te vinden.
Verdwenen gemeentehuizen
Ook het gemeentehuis speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van het centrum. In 1908 werd aan de Markt een PTT-kantoor gebouwd, dat later dienst deed als gemeentehuis van de voormalige gemeente Helden. Plannen om dat gebouw uit te breiden verdwenen echter al snel van tafel. “Er werd besloten een volledig nieuw gemeentehuis te bouwen op de plek waar nu het winkelcentrum ligt. Ook dat markante gebouw is later gesloopt. Dat vinden wij als heemkundevereniging nog altijd jammer,” aldus Daniëls.
Verkesmerret
Een opvallend onderdeel van het verhaal is de vroegere Verkesmerret, oftewel de varkensmarkt. “Op maandagmorgen stonden hier de boeren met hun varkens. Op de andere dagen voetbalden wij op hetzelfde terrein. Dat was een sintelveld, dus als je viel, had je flinke schaafwonden,” weet Daniëls nog.
Naast de geschiedenis van het centrum bevat de nieuwste editie van De Moennik nog meer historische verhalen. Zo is er aandacht voor de rubriek Negentigers, Heldense uitdrukkingen en een speciale editie van Gluren bij de Buren, waarin het industrieterrein van Panningen centraal staat.
