De gemeenteraad van Peel en Maas staat aan de vooravond van een nieuwe bestuursperiode. Lokaal Peel en Maas, de grootste partij in de raad, kiest ervoor om samen met PRO Peel en Maas (voorheen PvdA/GroenLinks) en de VVD een brede coalitie te vormen. Samen hebben deze partijen 18 van de 29 zetels.
Lokaal Peel en Maas wil met deze coalitie een breed draagvlak creëren, van links tot rechts, om het gemeentelijk beleid voor de komende vier jaar vorm te geven.
Onbeantwoorde vragen
De keuze van Lokaal leidde direct tot reacties. Het CDA, jarenlang een coalitiepartner, valt buiten de boot en spreekt van grote teleurstelling. “De keuze leidt tot veel onbeantwoorde vragen binnen onze partij. We zijn enorm verrast en buitengewoon teleurgesteld,” zegt Natasja Vaasen. Volgens het CDA was de partij de afgelopen acht jaar een constructieve bestuursgenoot, waardoor het moeilijk is aan hun achterban uit te leggen waarom ze nu niet worden meegenomen. Antwoorden op de vraag waarom het CDA werd gepasseerd, werden er donderdagavond tijdens een bijeenkomst niet gegeven. Er werd verwezen naar de vertrouwelijkheid van de gesprekken. Lokaal Peel en Maas stelt dat de gekozen partijen beter passen binnen het opgestelde toetsingskader.
Visie
Uit de woorden van de informatiecommissie van Lokaal Peel en Maas blijkt dat de nieuwe coalitiepartijen gezamenlijk een visie willen ontwikkelen over een aantal thema’s. Zij zien kansen om samen te werken aan leefbaarheid in de kernen en het buitengebied, woningbouw, duurzaamheid en een sterke lokale economie. Vooral over het buitengebied bestaan in de raad veel verschillen. Dit onderwerp kwam ook aan bod tijdens het slotdebat. Annigje Primowees (PRO) heeft eerder al aangegeven dat Peel en Maas momenteel ontbreekt aan visie op het buitengebied. Zijn bijvoorbeeld de intensieve veehouderijen nog van deze tijd? Een vraag die actueel werd toen er vorig jaar gesproken werd over de uitbreiding van de varkensstallen in Egchel. Voor de VVD is een sterke lokale economie een prioriteit, terwijl Lokaal Peel en Maas zich de afgelopen periode heeft gericht op zorg, zoals mentale gezondheid en leefbaarheid in de dorpen.
Het proces van coalitievorming
De formerende partijen benadrukken dat zij een zorgvuldig proces hebben gevolgd. Lokaal spreekt van open gesprekken met alle partijen. “We hebben goede gesprekken gevoerd en leren van ieders bijdrage. Alleen moeten we keuzes maken om verder te kunnen,” aldus partijvoorzitter Erik Janssen. Het toetsingskader speelde hierbij een centrale rol. Daarin werd onder meer gekeken naar bestuurbaarheid, een langetermijnvisie en een evenwichtige zetelverdeling. Volgens Lokaal Peel en Maas gaat het niet om inhoudelijke verschillen; de verkiezingsprogramma’s liggen inhoudelijk vaak dicht bij elkaar.
Teleurstelling bij CDA en D66
Niet alleen het CDA, ook D66 valt buiten de coalitie. “Dit doet ons ook veel pijn. Wij wilden bijdragen aan een breed spectrum in Peel en Maas, bijvoorbeeld op het gebied van woningbouw en zorg,” zegt Wouter Hunnekens. Volgens hem had D66 prima kunnen aansluiten, maar kiest Lokaal voor partijen aan de flanken. D66 kwam met het voorstel om met verschillende organisaties te gaan praten bij het opstellen van het coalitieakkoord. Dat idee is overgenomen door de nieuwe coalitiepartners. De BBB Peel en Maas was donderdag niet aanwezig bij de bijeenkomst over de informatieronde.
Oppositie
Voor de oppositie betekent dit een nieuwe dynamiek. Het CDA benadrukt dat het als grootste oppositiepartij actief blijft voor de inwoners. “Wij gaan gewoon voor onze inwoners verder. Dat hebben we altijd gedaan en dat blijven we ook doen," zegt Natasja Vaasen, die weet dat zij bij de installatie van het nieuwe college geen wethouder meer zal zijn.
Volgende stappen
De formerende partijen starten nu de onderhandelingen over het coalitieakkoord en de verdeling van de wethoudersposten. Eerst wordt de inhoudelijke samenwerking vastgelegd, daarna volgt de portefeuilleverdeling. “Er zijn verschillende wethouderskandidaten voor alle drie de partijen, maar daar is nog niets over besloten,” aldus Sanne Hermkens van Lokaal Peel en Maas. Ook de optie om één extra wethouder vanuit Lokaal Peel en Maas te leveren, ligt op tafel.
Gesprekken
De komende weken vinden de onderhandelingen plaats, met als doel over enkele weken het nieuwe coalitieakkoord te presenteren. Op de vraag van PRO welk woord zeker in het akkoord moet komen, laat Primowees weten welk woord er in ieder geval niet in komt: 'lef'. Dit verwijst naar het coalitieakkoord van vier jaar geleden tussen Lokaal Peel en Maas en het CDA, dat destijds de titel droeg: “Met lef en vertrouwen verder bouwen”.
