Gewoon vergeten
“Dat ze überhaupt nog zichtbaar zijn, is al bijzonder. Tot voor kort wist niemand meer dat ze hier lagen. Ze waren gewoon vergeten,” vertelt archeoloog Fokko Kortlang. Hij vervolgt: “De afgelopen decennia hebben hier heel veel mensen hun hondje uitgelaten, lekker gewandeld en rondgelopen. Maar niemand wist nog dat hier grafheuvels lagen. Totdat ze met een hoogtekaart werden ontdekt.”
Structuur in kaart brengen
In 2018 en 2019 werden er al enkele archeologische onderzoeken gedaan. Nu proberen studenten van de Universiteit Leiden de structuur van de heuvels verder in kaart te brengen. “We graven een hoekje van een heuvel uit en gaan dan stap voor stap naar beneden,” legt student Lucas uit. “Zo zien we hoe de heuvel is opgebouwd én of er een graf aanwezig is.”
Crematieresten
Hoewel het doel van het onderzoek niet per se is om oude voorwerpen te vinden, doen de studenten soms toch een ontdekking. Student Indy trof crematieresten aan. “Ik haal deze nu voorzichtig uit de grond en doe ze in een zakje, zodat alles goed onderzocht kan worden.” Indy geniet vooral van het werk in de natuur en het leren over het verleden. “Je bent met je handen bezig én met geschiedenis. Het is bijzonder dat we kunnen graven op een plek waar drieduizend jaar geleden mensen zijn begraven.”
Ook Lucas is enthousiast. Hij komt uit de buurt en dat maakt het veldonderzoek voor hem extra speciaal. “Dat vind ik natuurlijk wel heel gaaf, dat ik hier eigenlijk bijna naast mijn voordeur mag opgraven. Het is sowieso heel zeldzaam dat er in Nederland ook echt grafheuvels opgegraven worden, dus dat is natuurlijk fantastisch en heel erg uniek.”
Grafheuvelbos adopteren
De grafheuvels liggen in een natuurgebied dat eerder van Staatsbosbeheer was. Sinds eind vorig jaar is een deel van het bos eigendom van de gemeente Peel en Maas. Dat biedt mogelijkheden om de plek beter zichtbaar en toegankelijk te maken.
Archeoloog Kortlang hoopt dat de inwoners dit staaltje geschiedenis omarmen. “We willen eigenlijk dat de gemeenschap dit grafheuvelbos gaat adopteren en beschouwen als iets wat voor hen belangrijk is. Waar niet letterlijk hun voorouders hebben gelegen, bijna drieduizend jaar geleden, maar waar gewoon alles nog zichtbaar is. Het is een stuk cultuurhistorie die je je best toe mag eigenen en waarop je trots mag zijn.”
Vrijwilligers nodig
In het najaar willen de initiatiefnemers starten met het opschonen van het gebied. Struiken en begroeiing rondom de grafheuvels worden dan verwijderd. Daarvoor zijn vrijwilligers nodig. “Ik denk dat het in oktober of november een mooi moment is om dat te doen. Mensen kunnen zich aanmelden via de
bibliotheek van Peel en Maas. We zoeken mensen die zich echt willen inzetten – niet voor één keer, maar voor langere tijd.”
Binnenkort kunnen belangstellenden zich verder verdiepen in de Baarlose grafheuvels. Woensdag zou er een open middag zijn, maar vanwege de extreme hitte werd die afgelast. In het najaar wordt er een nieuwe activiteit georganiseerd.
