Dat stelt Peter Nissen, een Limburgse kerkhistoricus verbonden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, in het radioprogramma De Stemming op L1 Radio.
Nog maar twee procent
Nissen constateert dat steeds minder mensen de kerk bezoeken, een onomkeerbare ontwikkeling. "Vijftien jaar geleden identificeerde 75 procent van de Limburgers zich als katholiek, nu is dat nog slechts 50 procent," zegt Nissen. "En van die groep gaat nog maar twee procent naar de kerk." Het gevolg is dat er steeds minder kerken nodig zijn. "In Limburg staan nu nog 280 kerkgebouwen, wat veel te veel is."
Fanfare in de kerk
Volgens Nissen heeft het bisdom twee opties: ofwel een groot aantal kerken sluiten, ofwel ze een nieuwe bestemming geven. "Kerken helemaal sluiten is geen goed idee, want dan moeten ouderen soms 30 kilometer reizen voor een viering. Dan verlies je deze mensen, en dat wil je niet." Daarom zou het bisdom kerken ook moeten openstellen voor andere activiteiten. "In andere delen van het land gebeurt dit al, maar in Limburg is het nog zeldzaam."
"Een deel van de kerk kan prima dienstdoen als gemeenschapshuis, bibliotheek, of repetitieruimte voor de fanfare. Op die manier blijft het een plek die het gemeenschapsgevoel versterkt," stelt Nissen. "De tijd van zieltjes winnen is voorbij." Een voorbeeld hiervan is een pastoor in Gulpen, die de kerken in zijn parochie online toegankelijk heeft gemaakt. Geïnteresseerden kunnen de gebouwen via een QR-code virtueel bezoeken. De kerken zijn door de week gesloten omdat er niemand meer is om toezicht te houden.
Taak voor de nieuwe bisschop
Volgens Peter Nissen staat de nieuwe bisschop open voor dit soort ideeën. Hij kent Ron van den Hout persoonlijk en had hem als student. "Hij is een verbinder en begrijpt dat de rol van de kerk in de samenleving verandert, iets wat zijn voorgangers minder goed begrepen. Oud-bisschop Wiertz, bijvoorbeeld, geloofde dat alles wel goed zou komen zolang er nog processies en schutterijen waren in Limburg." Volgens Nissen is de nieuwe bisschop anders, al is hij geen radicale vernieuwer. "Dat zou ook moeilijk zijn in het bisdom Roermond, want een radicale vernieuwer zou meteen problemen krijgen met een deel van zijn personeel."
Nissen is binnenkort uitgenodigd door bisschop Van den Hout om zijn ideeën over de toekomst van de kerk in Limburg te bespreken. Dit is volgens Nissen hard nodig. "Want net zo vanzelfsprekend als het vroeger was om in Limburg katholiek te zijn, is het nu vanzelfsprekend om niet meer naar de kerk te gaan."
